Dent Ümitköy

Ortodonti

Ortodonti Nedir?

Ortodonti, diş hekimliğinin diş ve yüz bölgesini ilglendiren problemlerin teşhis ve tedavisi ile ilgilenen dalıdır. Latince'de "ortos" düz, "dontos" ise diş anlamına gelir. ‘Ortodonti’ bu kelimelerden köken alan bir kelimedir.

Ortodontik tedavinin ana amacı iyi bir kapanıştır. Bu da düzgün olarak sıralanmış dişlerin karşı çenedeki dişlerle uyumlu olmasıdır. İyi bir kapanış; ısırma, çiğneme ve konuşmayı kolaylaştırır. Ağız sağlığının geliştirilmesi ve böylece genel sağlığın da iyileşmesine yardımcı olur ve kişinin özgüvenini artırır.

Ortodontist kimdir?

Ortodontist, diş ve yüz bölgesini ilgilendiren problemlerin teşhis ve tedavisi konusunda uzmanlaşmış diş hekimidir. Ortodontist olmak için önce diş hekimliği fakültesini bitirmek, sonra da en az dört yıl süren bir uzmanlık ya da doktora programını tamamlamak gerekir. Bu eğitim sırasında ortodontist, diş hareketini kontrol etmek ve yüz gelişimini yönlendirmek için gerekli bilgileri öğrenir. Sadece, bu uzmanlık veya doktora eğitimini başarı ile tamamlamış olan diş hekimleri, ortodontist ünvanını kullanabilirler.

Maloklüzyon nedir?

Maloklüzyon literatürde “kötü kapanış” olarak tanımlanmaktadır. Bazı çocukların çene ve dişleri düzgün olarak gelişemezler. Bu da düzgün olarak sıralanmamış, karşı çenedeki dişlerle iyi uyumda olmayan ilişkiye neden olur.

Genel olarak maloklüzyon sağlığı etkilemez, bir hastalık değildir. Maloklüzyon sadece dişlerin normal pozisyonlarında olmamasıdır. Ancak bu durum, bireyin yüz şeklini, dişlerin görünümlerini etkileyerek kişide utangaçlık, kendine güvende eksiklik ve hatta depresyona sebep olabilir. İleri derecedeki maloklüzyonlar yeme, konuşma gibi fonksiyonları etkileyebilir ve dişlerin temizlenmesini zorlaştırabilir.

Bireyler değişik maloklüzyonlara sahip olabilir. Bazıları şunlardır:

İleride konumlanmış ön dişler – tedavi sadece bireyin görünüşünü düzeltmekle kalmaz, ayrıca dişleri olsası hasardan da korur. Ön dişleri ileride konumlanan bireylerde, spor ya da düşme esnasında dişlerinde kırık, çatlak meydana gelme ihtimali daha fazladır.
Çapraşıklık – hastanın çenesi darsa, dişlerin yerleşmesi için yeterli yer olmayabilir. Bazı durumlarda ortodontist yer sağlamak için bir ya da daha fazla dişi çekmek durumunda olabilir. Bazı durumlarda ortodontist yer sağlamak için bir ya da daha fazla dişi çekmek durumunda olabilir.
Gömülü diş – dişin yerine süremeyip çene kemiğinde gömülü kalması durumudur
Derin kapanış – dişler kapatıldığında üst ön dişlerin alt ön dişleri fazlasıyla kapatmasıdır.
Açık kapanış – dişler kapatıldığında ön veya yan dişler arasında boşluk olmasıdır.
Çapraz kapanış – en az bir dişte üst dişin alt dişe göre içeride olmasıdır. Kesici dişlerde olduğu gibi arka dişlerde de çapraz kapanış görülebilir.

Neden ortodontik tedavi görülmelidir?

Çapraşık dişlerin temizlenmesi zordur. Kötü kapanış diş yüzeylerinde aşınmalara, çiğneme, konuşma gibi fonksiyonlarda zorluklara ve dişleri destekleyen kemik ve diş eti yapılarında aşırı strese sebep olabilir. Tedavi edilmediğinde, bir çok problem zamanla daha ciddi hale dönüşerek ileri zamanda daha komplike tedavi gereksinimi doğurabilir.

Ortodontik muayene ilk defa kaç yaşında yapılmalıdır?

Türk Ortodonti Derneği ilk ortodontik muayenenin 7 yaşında yapılmasını önermektedir. Anormal durumun erken tespit edilmesi önemlidir çünkü bazı ortodontik problemler erkenden teşhis edildiğinde tedavisi de çok daha kolay olmaktadır. Gelecekte komplike ve maaliyetli tedavi olma olasılığı azalabilir.

Büyüdükçe dişlerim düzelir mi?

Büyüdükçe dişlerimiz düzelmez çünkü dişlerimizin sıralanacağı yer artamaz. Genellikle azı dişlerini sürdükten sonra bu yer yaşla birlikte azalır.

Kimler ortodontik tedavi görebilir?

Geçmişte ortodontik tedavinin sadece çocuklar için olduğu görüşü hakimdi. Günümüzde ise ortodontik hastaların yaklaşık yüzde otuzu erişkin bireylerden oluşmaktadır. Sağlıklı bir kapanış, 16 yaşında olduğu kadar 60 yaşında da aynı öneme sahiptir. Yaş, ortodontik tedavi için değerlendirilecek bir kriter değildir. Sağlıklı dişler her yaşta hareket ettirilebilir. Şeffaf braketler sayesinde de diş telleri daha az belli olmaktadır.

İlk ortodonti muayenesinde neler yapılacak?

Ortodontik bir problemin olup olmadığını, problemin çözümü için neler yapılacağını, tedavinin ne kadar süreceğini ve ne kadara malolacağını öğreneceksiniz.

Ortodontide kullanılan aygıtlar nelerdir?

Sabit ortodontik aygıtlar

Ortodontistlerin tedavide en sık kullandıkları yöntem dişlerin üzerine braket yerleştirmektir.

Braketler dişler üzerine özel bir materyalle yapıştırılır. Üzerine yerleştirilen tellerle dişlere kuvvet uygulanır ve böylece dişlerin hareket etmesi ve düzgün sıralanması sağlanır.

Günümüzde metal ya da diş rengi materyallerden yapılan çeşitli braket çeşitleri bulunmaktadır

Hareketli apareyler

Hareketli apareyler,dişlere yapıştırılmadan kullanılan, hasta tarafından kolaylıkla takılıp çıkarılabilen apareylerdir. Hafif çapraşıklıklarda, bazı çene genişletme işlemlerinde, basit diş hareketlerinin sağlanmasında, yer tutucu olarak ya da pekiştirme apareyi olarak kullanılabilirler.

Ağız dışı apareyler

Bu apareyler, ağız dışından destek alan ortodontik tedavi gereçleridir. Hem dişleri hareket ettirmek amaçlı hem de çenelerin gelişiminin yönlendirilmesinde kullanılabilirler.

Ortodontik tedavi ne kadar sürer?

Ortodontik tedavinin süresi ortodontik problemin boyutuna bağlı olarak değişebilmektedir. Ancak hastanın tedaviye göstereceği uyum da tedavi süresini etkileyen en önemli etkenlerdendir. Genel olarak ortodontik tedavi 1-1,5 sene kadar sürer diyebiliriz.

Diş telleri canımızı acıtır mı?

Diş telleri ne takılırken ne de daha sonra canınızı acıtmaz. Sadece yeni bir ayakkabıya alışmanız nasıl zaman alıyorsa, tellerinize alışmak için de bir kaç güne ihtyacınız var.

Diş teli taktırmak eğlenceli midir?

Diş telleri tabii ki eğlencelidir. Dişlerini iyi fırçaladığın sürece renkli lastikler takılarak diş tellerin daha eğlenceli hale getirilebilir.

Ortodontik tedavi sırasında hangi sıklıkta ortodontistime gitmeliyim?

Ortodonti randevularınız yaklaşık 4 ila 8 haftada bir ayarlanacaktır. Bazı durumlarda, ihtiyacınıza göre bu süre değişebilir.

Ortodontik tedavim sırasında dişlerimi hangi sıklıklta fırçalamalıyım?

Ağzınızda teller varken diş fırçalamanıza daha çok önem göstermelisiniz. Sabah kahvaltıdan sonra ve gece yatmadan önce mutlaka dişlerinizi fırçalamalısınız. Önerimiz günde 4 kez dişlerinizi fırçalamanızdır. Hiçkimse düzgün sıralanmış ama çürük dişler istemez.

Braketlerle ağız hijyeni nasıl sağlanır?

Ortodontik tedavi sırasında dişler ekstra bakıma ihtiyaç duyarlar. Yemek artıkları braketler, teller, bantlar ve diğer apareyler üzerinde birikir ve bu yüzden temizliği daha zordur

  • Her öğün ve atıştırma sonrası diş fırçalamalı
  • Sıkışmış besin artıkları çıkarmak için her gün diş ipi kullanılmalı
  • Ağız içindeki bakterileri azaltmak için her yemek sonrası gargara kullanılmalı
  • Floridli diş macunu ve yumuşak kıllı diş macunu
  • Diş arası fırçası kullanılmalı
  • Tedavi boyunca genel diş hekimiyle rutin kontrollere devam edilmeli

Ortodontik tedavi sırasında yememem gereken şeyler var mı?

Yapışkan, sert, çekirdekli yiyecekler ve asitli içeceklerden uzak durmalısınız. Size verilecek kurallar listesinde dikkat etmeniz gereken yiyecek ve içecekleri ayrıntılı olarak görebilirsiniz.